Yazdan beri koronanın yoğun olduğu ülkelerden gelen işçiler, korona önlemlerinden neden muaf tutuldu?

Norveç’e yazdan bu yana tam 2 000 yabancı işçi korona getirdi. Bu işçiler neden karantinadan muaf tutuldu? Hükümet Oslo’da kapatılan restoran ve pubların zararını neden karşılamıyor? Norveç’te aşıya ne zaman başlanacak? Afrika koronadan görece az zarar görmeyi nasıl başardı?

Koronayla ilgili yeni önlemler ve haberlerle bu akşam, 13 Aralık, Norveç saatiyle saat 21.30, Türkiye saatiyle 23.30’da yine Radio inter fm 105.8 de beraberiz.

Radyoyu internet üzerinden, http://interfm.no/nettradio/nettradio/ adresinden dinleyebilirsiniz. Programdan sonra konuşmanın metnini aşağıda bulabilirsiniz. (En oppsummering på siste ukens hendelser knyttet til korona, helse- og økonomikrisen i Norge og i Oslo - på mitt morsmål, tyrkisk.)

https://gulay-kutal.blogspot.com/2020/12/yazdan-beri-koronann-yogun-oldugu.html

HAFTANIN HABERLERİ

Norveç Sağlık Bakanı, geçtiğimiz çarşamba günkü basın toplantısında, yeni yıldan önce üç iyi haber verdi: birincisi korona sayıları aşağı inmekte, ikincisi hızlı testler Norveç’teki bütün belediyelere dağıtılıyor ve yakında aşı geliyor. Ancak gençler arasında koronanın hala büyük ölçüde yayılıyor olmasına endişeleniyor. Aşı muhtemelen yılbaşından hemen sonra başlayacak, ancak normal bir hayata dönmemiz için bir süre geçmesi gerekecek. Paskalya’ya kadar tüm risk grubunda olankarın aşılanmış olması bekleniyor. Yazın umarım normal bir hayata başlayabiliriz, diyor Sağlık Bakanı Bent Høie.

Sayılar ve vakalar

Şu ana dek Norveç’te 359 kişi hayatını kaybetti.

Geçtiğimiz hafta toplam yeni vaka sayısı: pazartesi 251, salı 261, çarşamba 495, perşembe 387, cuma 388. Kasim ayında ise günlük ortalama 500 civarındaydı.

Osloda ise Kasım ayında ortalama 150-200 vaka oluyordu. Geçtiğimiz hafta pazartesi günü 70, Salı 78, Çarşamba 127, perşembe 122, cuma 86 idi. Temmuz ayında ise günde ortalama sadece 4-5 yeni vaka vardı

Hastaneye yatan yeni hasta sayisinda da azalma var. Pzt-Cuma günleri, 7, 14, 12, 11, 9. Kasim’da 15-20 arasiydi.

Kurallar ve dier önlemler

Yurtdışından gelenlerin illa karantina otelinde kalması yönündeki kurallar biraz gevşetildi; örneğin Norveç’te bir ev kiralayanlar, veya kalacak başka yeri olanlar karantina otelinde kalmayabilecekler. Ancak kişinin kendi tuvaletinin, kendi mutfağının olması gerekiyor. Halk Sağlığı Enstitüsü, dükkanların daha uzun süre açık kalmasını önermişti Noel sırasında, ancak hükümet bunun gerekli olmadığına karar verdi.

Osloda alınan tüm tedbirler 7 Ocak’a kadar devam edecek.

Kuralları tekrar edelim. Oslo’da geçerli olan kurallar şunlar:

•    Dışarıda içki satışı yasak. Restoranlar ve benzeri yerler, alkol servisi yapmadıkları sürece açık.

•    Tiyatro, sinema, konser, müze gibi, kültür ve boş zaman faaliyetleri sunan mekanlar kapalı.

•    Kapalı mekanlardaki tüm aranjmanlar yasak.

•    Yetişkinler için tüm boş zaman faaliyetleri iptal 

•    Çocuklar ve gençler için boş zaman faaliyetlerine devam ediliyor ancak müsabakalar, yarışmalar, kupa karşılaşmaları ve turnuvalar yapılmıyor.

•    Takside maske takmak zorunlu.

•    Dükkanlar ve alışveriş merkezleri, müşteriler arasında 2 metre mesafeyi korumak ve gözcü (“vakthold”) bulundurmak zorunda.

Bunlara ek olarak, daha önceden koyulmuş olan şu önlemler devam ediyor:

•    Evden çalışabilenler evden çalışmak zorunda.

•    İş ve okul dışında, yakın olarak görüştüğün kişilerin sayısı bir hafta içinde 10’u geçmemek zorunda.

•    Özel toplantılarda veya ziyaretlerde 10 kişiden çok kişi bir arada olmayacak. Bu kural hem kapalı hem açık mekanlar, hem çocuklar hem yetişkinler için geçerli.

Oslo’da yeni yılda yılbaşı gecesi havai fişek atışı yasak.

Hala yurtdışından gelenlere test yapılmasının zorunlu olmamasini anlamak mümkün değil! Buna hükümetin cevabı, Sağlık Bakanlığı’nın henüz bu yönde bir talimatının olmaması

Aşı ve sağlıkla ilgili diğer konular

Amerika’da da Pfizer ve BioNTech’in geliştirdiği aşının kullanılması onaylandı

Aynı aşı İngiltere’de kabul edilmişti.

Bu yıl daha az kanser vakasının tespit edilmesi endişe verici. Bu yıl daha önceki yıllara göre 1200 daha az vaka görülmüş durumda. Burada herhalde insanların kanser belirtileri gördüğü halde doktora veya hastaneye korona yüzünden gitmemesi olabilir diye

Uçağa bineceklere, seyehat edeceklere:

22 Kasım 3 Aralık arasında, Oslo’ya veya Oslo‘dan 438’i uluslararası olmak üzere, toplam 2439 uçuş yapildi. Bu ucuslardan sadece 37 uçusta korona görüldü. Aynı dönemde Oslo-Kiel-Oslo arasındaki yolculuklarin ikisinde, Oslo-Trondheim arasındaki iki tren yolculugunda ve Oslo-Kristiansand arasındaki dört otobüs yolculuğunda korona görüldü. Dolayısıyla yolculuk yaparken bulaşma riski az görünüyor. Alınan bilgilere göre, Halk Sağlığı Enstitüsü‘nün şimdilik yapabildiği analizlere göre, uçakta koronalı bir kişinin yanında oturanların sadece yüzde ikisine bulaşmış görünüyor.

Seyahat yapacaklara önerilenler şunlar: 

- ellerinizi temiz tutabilmek için yanınizda dezenfektan taşıyin 

- gerektiğinde kullanmak üzere maske bulundurun

- diğer şahıslarla mesafe gözetin 

- diğer şahıslarla yüzyüze durmamaya çalışin.

Okul

Pandemi sırasında gençlere ulaşmak ta çok önemli. Bu amaçla Sağlık Müdürlüğü tam 90 video hazırlattı. Bu videolar 7 ila 13 yaş arasındaki çocuklara ve gençlere yönelik. Videolar Tik Tok, YouTube, Instagram ve Snapchat de yayınlandı. Videolarda meşhur kişiler artistler ve şarkıcılar vs kullanıldı. Bu videolarda verilen İki önemli bilgi var: birincisi koronanın yayılmasını engellemek için cocukların üzerine neler düştügu; ikincisi de bir soruları veya istekleri olduğunda kiminle görüşebilecekleri.

Özellikle öğretmenler yoğun baskı altında ve çok yorulmuş durumdalar. Buna dair haberler geliyor.

Yabancı kökenliler arasında korona

Korona yabancı kökenliler arasında daha çok görüldüğü için (tüm korona olanların %35,4’ü yabancı kökenli), hükümet bir komisyon kurarak bu gruplar arasındaki yayılmanın nasıl önleneceğinine dair öneriler hazirlattı. Üç hafta önce kurulan ir uzman heyet, 29 öneriyle geldi. Bu önerilerden bazıları hemen uygulamaya geçilecek, örneğin pekçok dilde korona telefonu kurulması ve çok kişinin katıldığı sosyal aktivitelere katılma konusundaki sosyal baskıya hayır diyebilmek için kampanya düzenlenmesi. Bu heyetin baskani, IMDI’nin müdürü, Libe Rieber-Mohn.

Önerilen önlemlerden bir tanesi de hastalık parası hakkı olmayan göçmenlerin, ekonomik kaybının karşılanması. Çünkü göçmenlerin bazılarının gelirlerini kaybetmemek için hasta hasta işe gittiğinden, ayni sebeple kendini test ettirmediğinden kaygilanılıyor. Yabancı kökenli işverenlerin korona önlemleri konusunda yeterince duyarlı davranmadığı da düşünülüyor. Pakistanlılar arasinda test olanların %11’i pozitif çıkarken, Somali, Eritreya, Türkiye, Afganistan ve Romanya kökenliler arasında test yaptıranların %10’u ile 6’sı arasında pozitif görülüyor.

Heyetin önerdiği önlemler arasında hükümetin basın toplantılarının diğer dillerde yorumlanması da var ki biz bunu radyoda korona başladığından beri her hafta yapıyoruz. Bu açıdan gerçekten mutlu olmamız gerek. Diğer önlemler arasında, çok sayıda yabancı kökenli işçi çalıştıran branşlara özel bilgilendirme; İşyerlerinde yeterince korona önlemi almayan işverenleri şikayet etme konusunda bir telefon kurulması; uzun süre açık olan Drop-in test istasyonlarının kurulması; yabancı kökenlilerin yaşadığı bölgelerde mobil test görevlilerinin test yapmasi; bazı bölgelerde toplu gönüllü test yapilmasi; havaalanlarındaki test istasyonlarının daha görünür kılınması; Norveccesi yeterli olmayanlara yazılı ve sözlü bilgi verilmesi ve spor, kültür, vs. alanlarında tanınmış kişiler aracılığıyla video kampanyaları yapılması.

Norveç’te diğer konular 

Dükkanlar Noel süuresince normalden daha uzun süre açık olmayacak.

Halk sağlık Enstitüsü’nün yurtdışından gelen işçilerin büyük bir tehlike teşkil edeceği konusundaki ikazına rağmen, yaz aylarından sonraki aylarda yurtdışından gelen işçilerin karantinaya girmesi konusunda yeterince önlem alınmadıgi için hükümet eleştiriliyor. Hükümet ise, biz hiç kimsenin baskısı altında karar vermedik, diyor.

Yazdan beri Norveç’te problemin en büyük kısmını yurtdışından Norveç’e çalışmaya gelen işçiler ve bunlara karantina açısından yeterince özen gösterilmemesi oldu. Bu açıdan hükümeti eleştiriyoruz. Açığa çıkan SMS’lerde devlet sekreteri ile Norveç’in endüstrisinin önde gelen temsilcileri arasındaki konuşmalardan, hükümetin yoğun baskı altında olduğu anlaşılıyor. O günden bu yana, yani 22 Haziran’dan bu yana Norveç’e gelen tam 2000 Polonyalı, Litvanyalı, İngiliz ve diğer yabancı kökenli korona pozitifti. Bu kişilerin karantina kurallarından muaf tutulmuş olması anlaşılır gibi değil!

Yurtdışından gelen işçilere karantina şimdi zorunlu. Böyle isci çalıştıran şirketlere hükümet yardım ediyor eğer bunlar karantinada kalıyorlarsa. Kişi başına günde 800 ila 1000 kron ödüyor. Bu, 1 Aralık 2020 ile 28 Şubat 2021 arasındaki dönem geçerli.

Korona yüzünden zarar eden şirketlerin, restoranların vs. kaybını kimin karşılayacağı konusunda biz Oslo yöneticileri olarak bu kaybın devlet bütçesinden ödenmesini gerektiğini söylüyoruz, çünkü Oslo’nun bu kadar büyük giderleri karşılayacak bütçesi yok. Ancak hükümet partileri, bu konuda hiç anlayış göstermiyorlar ve madem ki Oslo’da daha sıkı tedbirler alınması tercih ediliyor o zaman bunun maliyetini de Oslo demeli diyorlar.

Oslo’da muhalefet 90 milyon kron ekstra ödeyelim dedi ama bu hiç kimsenin kaybini ödemeye yetmez. Bunu devletin karşılaması lazım. Nitekim devlet bütçesi hazırlanırken son anda FrP ile hükümet partileri 18 milyar kronlık ekstra bütçe yaptilar ama bu bütcede servis sektörüne hiç para ayırmadılar!

Şu ana dek Norveç’te hayatını kaybedenlerin 199’u, yani %57’si hastane dışındaki sağlık kurumlarında öldü. Şimdi bunların yakınlarına tazminat veriliyor. Bu tazminat cenaze törenlerini masraflarını karşılamak üzere veriliyor. Bu tazminatı alabilmek için NPE (Norsk pasientskadeerstatning) ‘ye başvurmak gerekiyor. 50.000 kron civarında bir tazminat.

1 Mart ayında 400.000 kişi işsiz kalmıştı. Ama Kasım itibarıyla işini kaybeden her beş kişiden dördü işine geri dönmüş durumda. Ancak 15.000 kişi iki kere işinden oldu ve hala işine dönemiyor. Toplam 85.100 kişi Marttan bu yana işsiz kalmış durumda. Bunun sektörlere olan dağılımı şöyle: seyahat ve transport 23.400 kişi;; ofis işi 8000; müdürler 6400; servis sektörü hizmet sektörü 11.700; emlakçılar 2300; inşaat işçileri 4700 dolu, dükkanlarda satıcılar 10.000 ve sağlık sektöründe 2300.

Oslo’daki Bislet Stadyumu’nda konserler verileceğini söylemiştik. Bu konserlerin biletleri kapış kapış gidiyor muş. Konuşarak yapılacaklar arasında Norveç’e Eurovisionda temsil eden Alexander Rybak Didrik Solli-Tangen var.Konserler 11 Aralık’tan itibaren cuma cumartesi ve pazar günleri günde dört kez veriliyor.

2020 yeni korona sözcüklerinin yaratıldığı bir yıl oldu. Bunların arasında, korona polisi, karantina konseri, korona yasası, vs var.

Dünya

Norveç’te de azalırken Danimarka ve İsveç de yeni korona rekorları kırılıyor.

İsveç’te, hastanelerin kapasitesinin yakında yeterli olmayacağı gerekçesiyle, İsveç komşu ülkelerden yardım istemeyi değerlendiriyor. Çünkü İsveç’te şu ana kadar 320.000 korona vakası görüldü; 7514 kişi öldü. Buda 100.000 kişide 74 ölü sayısı anlamına geliyor ki, bu dünya ortalaması olan 20’den çok yüksek. Norveç’te bu sayı ise yedi Finlandiya’da sekiz ve Danimarka da 16.

İsveçlilerin korona ayla mücadelesini konu olan bir heyecan dizisi dirilir İsveç’te hazırlanıyor önümüzdeki mayısta televizyonda gösterilecekmiş adı da “sürü“. Sürü bağışıklık kazanmak meselesinden ileri geliyor.

Brezilya’da ölü sayısı 180.000’e ulaştı. Amerika’da ise 300.000.

Avrupa’da Noel değişik ülkelerde değişik kısıtlamalarla kutlanacak. Bugünkü Aftenposten’da görülebilir.

Alman uçak şirketi Lufthansa 29.000 işçisini işten çıkarıyor

Pandeeminin Afrika’da açlık Katastrofı açlık felaketi yaratması yaratabileceği düşünülüyordu ancak yapılan bir araştırmaya göre neyseki durum böyle olmadı.

Afrika’da 1.2 milyar kişiyi yaşıyor. Burada sadece 55.000 kişi öldü; bunlardan yarısı da Güney Afrikalı. Amerika’da örneğin 330 milyon kişi yaşıyor ama burada 290.000 kişi öldü.

Bunun nedenleri araştırılır önce şunlar görülüyor:

-ülkelerde hemen önlem alındı

-halk dün çoğu insanların çoğu sağlık makamlarının uyarılarınauydu

-yaş ortalaması genç Afrika’da

-hava sıcak olduğu için insanlar daha çok dışarda oluyor

-köylerdeki sağlık hizmetleri oldukça iyi

Kaynakça:

- Aftenposten, 7-13 Aralık

- www.fhi.no

Korona testi yaptırmakta çekinilecek veya utanılacak bir şey yok!

Norveç’teki Türkler, Suriye ve Romanyalılar ile birlikte en az test yaptıran ve en çok korona görülen gruplar arasında... Geçtiğimiz Cuma günü Sağlık Bakanı Norveç hükümetinin aşı planını açıkladı... Oslo’da haftalardır ilk kez korona düşüşe geçti. Demek ki sıkı önlemler işe yarıyor... Norveç’e girişte korona testi yaptırmanın zorunlu olup olmaması parlementoda tartışılıyor... Koronanın rekor hızla bulaşmaya devam ettiği Amerika’da dakikada 2’den fazla kişi ölüyor...

Koronayla ilgili yeni önlemler ve haberlerle bu akşam, 6 Aralık, Norveç saatiyle saat 22, Türkiye saatiyle 24’de yine Radio inter fm 105.8 de beraberiz.

Radyoyu internet üzerinden, http://interfm.no/nettradio/nettradio/ adresinden dinleyebilirsiniz. Programdan sonra konuşmanın metnini aşağıda bulabilirsiniz.

https://gulay-kutal.blogspot.com/2020/12/korona-testi-yaptrmakta-cekinilecek.html

 (En oppsummering på siste ukens hendelser knyttet til korona, helse- og økonomikrisen i Norge og i Oslo - på mitt morsmål, tyrkisk.)

Dünya Kadın Hakları Günü

Bu akşamki programımıza dinleyicilerimizin 5 Aralık Dünya Kadın Hakları gününü kutlayarak başlayalım. Bilindiği gibi 5 Aralık 1934'de Türkiye Cumhuriyetinde kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır. O dönemde Avrupa'daki bazı gelişmiş ülkelerde bile kadınların bu hakkı bulunmuyordu. Seçme ve seçilme hakkına Fransa'da kadınlar 1944, İtalya'da 1945, Yunanistan'da 1952, Belçika'da 1960 ve İsviçre'de 1971 yılında kavuştular. Norveç’te ise kalınlar bu hakkı 1913’te elde ettiler.

Kadınlar olarak bu demokratik hakkımıza sahip çıkalım. Seçimlerde oy kullanalım ve seçilme hakkımız ışığında, benim gibi bir çok politikacı kadın gibi, seçilmeye, halkı temsil etmeye talip olalım.!

Sayılar ve vakalar

Dün itibari ile Norveç’te 131 hasta vardı korona yüzünden hastanede yatan; bunların 118’i Oslo civarındaki hastanelerde yatıyor, 19 kişi de respiratöre bağlı olarak tedavi görüyor.

Norveç’te Cuma günü itibarıyla bir günde 379 yeni vaka tespit edildi.

Norveç’te geçtiğimiz hafta tam 204 belediyede hiçbir korona vakası görülmedi. Korona görülen 152 belediyeden 87 belediyede ise beşten az vaka görüldü. Dolayısıyla 48. hafta itibari ile haftada beşten fazla yeni vaka görülen 65 belediye var. Ve tabii ki Oslo da bunlardan biri,

Bu haftadaki yeni vaka sayısı düşüyor. Buda çok iyi bir haber. Oslo’da da bir önceki haftaya göre son haftada yeni vaka sayısı %27 düştü. Buna ek olarak hastaneye yatırılan hasta sayısı da düştü. 49. haftada 87 yeni hasta yattı hastanelere. Bu da önceki haftaya göre % 21 azalış anlamına geliyor. 49. haftada yoğun bakıma yatan hasta sayısı 10 oldu; bu da bir önceki haftanin yarısı anlamına geliyor.

Bu arada gençler arasındaki yayılma da kaygı uyandırıyordu. Bu da geçtiğimiz hafta büyük ölçüde düştü. Geçtiğimiz hafta Oslo’da 231 çocuk ve gençte korona görüldü. Korona görülenlerin %26’sı yuvada ya da okulda. Bu düşüşler Oslo’da alınan önlemlerin etkili olduğunu gösteriyor . Bu pozitif gelişmelerin yanı sıra, test ettirenlerin sayısının düşmesi ise kaygı uyandırıyor.

Norveç’te koronadan ölme riski ortalama olarak % 0,12 yani binde 1,2; ancak 80 yaşın üstünde % 4.

Oslo

Ekim’den bu yana Oslo’da en az 20 hasta bakımevinde (sykehjem) korona görüldü.

Oslo’daki yaşlı bakım evlerindeki korona vakalarının yükselmesinde, maskenin yanlış kullanılmasının da etkisi olduğunu düşünüyor. Örneğin çalışanlar kendilerinde semptom olduğu halde, maske takarlarsa bunun bulaşmayı önleyeceği şeklinde düşünmüş olabilirler deniliyor. Halk Sağlığı Enstitüsü, FHI ise bakım evlerindeki korona yayılmasının önnleyebilmek için şunları öneriyor:

• Oslo gibi koronanın yüksek olduğu yerlerde, tüm çalışanlar haftada bir kere test edilmeli

• Bakım evlerinde tüm çalışanlara en temel korona önlemleri konusunda eğitim verilmeli

• Çalışanlar tek bir yerde çalışmalı ve sürekli aynı gruplarda çalışmalılar

• Yardımcı personel (vikar) ve öğrenciler de dahil olmak üzere kendilerinde semptom hisseden tüm çalışanlar evde kalmalı

• Çalışanlar bir metrelik mesafe kuralına molalarda, soyunma odalarında, toplantı odalarında ve boş zamanlarında da özen göstermeli.

Kurallar

Norveç’i çeşitli bölgelere bölmek ve bu bölgelerde değişik korona önlemleri almak söz konusu.

Sarpsborg ve Fredrikstad da yeni ceza uygulamaları getiriliyor.

Kuralları tekrar edelim. Oslo’da geçerli olan kurallar şunlar:

• Dışarıda içki satışı yasak. Restoranlar ve benzeri yerler, alkol servisi yapmadıkları sürece açık.

• Tiyatro, sinema, konser, müze gibi, kültür ve boş zaman faaliyetleri sunan mekanlar kapalı.

• Kapalı mekanlardaki tüm aranjmanlar yasak.

• Yetişkinler için tüm boş zaman faaliyetleri iptal 

• Çocuklar ve gençler için boş zaman faaliyetlerine devam ediliyor ancak müsabakalar, yarışmalar, kupa karşılaşmaları ve turnuvalar yapılmıyor.

• Takside maske takmak zorunlu.

• Dükkanlar ve alışveriş merkezleri, müşteriler arasında 2 metre mesafeyi korumak ve gözcü (“vakthold”) bulundurmak zorunda.

Bunlara ek olarak, daha önceden koyulmuş olan şu önlemler devam ediyor:

• Evden çalışabilenler evden çalışmak zorunda.

• İş ve okul dışında, yakın olarak görüştüğün kişilerin sayısı bir hafta içinde 10’u geçmemek zorunda.

• Özel toplantılarda veya ziyaretlerde 10 kişiden çok kişi bir arada olmayacak. Bu kural hem kapalı hem açık mekanlar, hem çocuklar hem yetişkinler için geçerli.

Osloda yeni yılda yılbaşı gecesi havai fişek atışı yasak!

Aşı ve sağlıkla ilgili diğer konular

Pfizer ve BioNTech’in geliştirdiği aşı İngiltere’de kabul edildi. Bu, mRNA tarzı bir aşı.

Geçtiğimiz Cuma günü Norveç Sağlık Bakanı Høie, hükümetin aşı planını açıkladı. Önümüzdeki yazın daha normal geçebileceğini söyledi, 1.200.000 Norveçli ilk etapta aşı olacak. Bu sayı, risk grubunda olanların %70 ini ve koronaya en çok maruz gruplarla ilgili olarak çalışan personeli kapsayacak. Toplumun geri kalanı aşıya bahar aylarında ulaşabilecek. Ancak eğer koronanın bulaşma oranı artarsa, ya da aşıyla ilgili verilen bilgilerde bir değişiklik olursa, bu planda da değişiklik olabileceğinin altını çiziyor hükümet.

Bu grubun içinde:

• 65 yaşın üstündekiler

• Omsorgsboliger ve hasta bakım evlerinde (sykehjem) yaşayanlar

• 18 ila 64 yaş arasında olup belli bazı hastalıkları olanlar, var.

Hastalarla yakın irtibatta olan 340.000 sağlık personeli bulunuyor Norveç’te.

Yılbaşından sonra aşı programı başladığında, aşı üreticileri programlarına devam ediyor olacak, dolayısıyla bu geçici bir onay, diyor Legemiddelverket’nin (Norveç ilaç ajansı) müdürü Audun Håga. Aşının yaşlılar üzerinde nasıl bir etkisi olduğunu, aşı olanın mikrobu kaparsa daha az mı hasta olacağı ve aşının az rastlanan yan etkilerinin olup olmadığını bilmek istediklerini belirtiyor. (Utrop, 5. desember 2020)

Aşı planında hiçbir belediyeye öncelik verilmeyeceği görülüyor, ama bu da bizi Oslo yöneticileri olarak şaşırtıyor çünkü bilindiği gibi Oslo’da hastalığın geldiği nokta çok kritik. Buna da sağlık Bakanı, Oslo’daki durumun, Halk Sağlığı Enstitüsü‘nun önerdiği aşılama programını değiştirecek seviyede olmadığı şeklinde cevap veriyor. Ardından ekliyor: eğer bazı bölgelerde korona çok çok artarsa, o zaman bu programda değişiklik yapılabilir. Ancak o zaman da bu bölgedeki sağlık personeline öncelik verilmesi söz konusu olabilir, diyor. Çünkü sağlık personeli sağlıklı olmazsa hastalara bakacak kimse de olmaz.

Sağlık bakanına, “Stovner, Alna ve Bjerke gibi Oslo’da koronanın yüksek olduğu semtlerde başlamamasının sebebi ne?” Diye sorulunca o da: “çünkü hala bu aşının insanı koronaya karşı koruyup korumayacağını bilmiyoruz. İlk etapta bildiğimiz şey, bu aşının kişiyi fazla hasta olmaktan koruyacağı,” Diye cevap veriyor. Şu an itibari ile aşının tüm belediyelere, orada yaşayan kişi sayısı ile orantılı olarak eşit şekilde dağıtılacağı bildiriliyor. Ancak halk sağlığı enstitüsü, hastalığın çok yaygın olduğu bölgelere öncelik verilebileceğini belirtiyor.

Yabancı kökenliler arasında korona

Norveç’te kendisini en çok test yaptıran grup, İsveçliler. Hatta Norveç’teki İsveçliler, İsveç’teki İsveçlilerden daha çok test ettiriyorlar kendilerini. Bunun nedeni olarak ta, Norveç’teki pek çok İsveçlinin, sağlık sektöründe çalışıyor olması gösteriliyor. İsveçlilerden sonra da Danimarkalılar, Almanlar, Sırplar, Iraklılar, Amerikalılar ve Pakistanlılar geliyor. Bu gruplar etnik Norveçliler kadar çok test yaptırıyorlar kendilerini. Gazetede çıkan bir haberde Pakistan kökenli bir vatandaş, Pakistanlar arasında test yaptırmanın bir tür tabu olduğunu söylüyor. Olumlu olan yan ise, yazdan bu yana Norveç’te yaşayan Pakistanların %23’ünün test yaptırmış olması. Test yaptıranlarınsa %11’i pozitif olduğu için, bu grupda daha çok test yaptırmak gerektiği ortada.

Öte yandan Vietnam, Litvanya, Latviya, Tayland, Eritrea, Romanya, Türkiye ve Suriye’den gelenlerin ise, kendilerini en az sayıda test ettiren grup olduğu belirtiliyor. Ve bu gruplar içinde de en çok korona görülen gruplar Romanya, Türkiye ve Suriyeliler. Bu tabii çok endişe verici bir durum. Dolayısıyla buradan tüm vatandaşlarımızın bir kez daha kendilerinde korona belirtileri görüyorlarsa mutlaka gidip kendilerini test ettirmelerini, bunda çekinecek veya utanılacak bir şey olmadığını tekrar edelim. Bugüne kadar Norveç’te yaşayanların yarısı kendisini test ettirdi mesela; toplam 2.100.000 test yapıldı. Zaten belki de sağlık sektöründe çalışanların kendisini haftada bir kez test edilmesi mecburi olacak. Lütfen bundan çekinmeyelim. Norveç’te kendisini en az test ettiren ve test edilenler arasında da en çok korona görülen grup olmak özelliğinden kurtulalım!

Temmuz ayından bu yana, Norveçlilerin %23’ü test ettirdi kendini ve test edilenlerin %1,2 pozitif test sonucu aldı. Test edilenler arasında Pakistan doğumluların ise %11’i pozitif çıktı Somalililerin %10, Eritrea doğumluların %9’u ve Irak ve Türkiyelilerin %8’inde korona çıktı. Daha önce de değinmiştik; bu durumun nedenleri arasında göçmen kökenlilerin genellikle geniş aileler olarak çok sayıda kişi olarak bir arada yaşaması, dolayısıyla daha küçük mekanlarda yaşaması, risk barındıran işlerde çalışmaları, genç nüfus olması ve sağlık durumlarının genelde belki daha kötü olması geliyor. Buna ek olarak da dil sorunları, kültür farkları ve sağlık sistemi ile olan daha yetersiz ilişkileri geliyor.

23 Kasım itibari ile Norveç’te toplam 1755 Polonyalı, 139 Somalili, 734 pakistanlı ve 250 Türk asıllı yurttaş yurttaş korona olmuş durumda.

Norveç’te “Semt Anneleri“ (Bydelsmødre) diye bir grup var. Bunlar yabancı kökenli aileleri bilgilendirmek üzere, her semtte çalışmalar yapan gönüllü kadınlar. Hatta bu kadınlardan bir tanesi de radyomuzun iletişimde olduğu Hayat Gülücü Boncuk hanım. Özellikle korona döneminde yaptıkları bilgilendirme çalışmaları ve dağıttıkları maskeler vs gibi halka yönelik somut yardımlarından ötürü dikkat çekiyorlar. Ve bu nedenle de gönüllü kurumlara verilen ödülün bu seneki sahibi oldular. Hayat hanımı ve Semt Anneleri’ni kutluyoruz. Gönüllü olarak bu çalışmalara katılmak isteyen bayanlar, internette “Bydelsmødre” diye ararlarsa bydelsmor.no’dan bu organizasyonla iletişime geçebilir, onların çalışmalarına katılabilirler. Burada tam 24 farklı dilde çalışan kadınlar var. Bu sayfaya girdiklerinde “Siz de Semt annesi olmak istiyor musunuz?”(‘Vil du bli bydels mor’?) linkine tıklarlarsa, kendileri de bu çalışmalara katılabilirler bulundukları semtte.

Okul

Okulların kapalı olduğu süre boyunca 15.000’den daha çok yabancı kökenli öğrenci daha az oranda Norveç eğitimi alabildi. Bunun da elbette bu öğrencilerin geleceği üzerinde oldukça olumsuz bir etkisi olacaktır. Oslo Met Üniversitesi’ndeki Çok Kültürlü Eğitim Merkezi yardımcı başkanı Marit Lunde, okulların zor durumda olduğunu bildiği için bundan şaşkınlık duymadığını, ancak bu öğrencilere pandemi durumu dışında da genellikle daha az öncelik tanındığını söyledi. Bunun ise “gizli” bir sorun olduğunu, pandemi ile sorunun daha da büyüdüğünü söylüyor.

Norveç’te diğer konular

Norveç’e girişte korona testi yaptırmanın zorunlu olup olmayacağı parlementoda tartışıldı. Zorunlu yapılırsa ve test negatif çıkarsa karantinaya girilmemesinden korkuluyor; çünkü negatif bir korona testi illa korona olunmadığı anlamına gelmiyor. Testin tekrar edilmesi lazım tamamen emin olabilmek için.

Bislet stadyumunda pek çok artistin katılacağı açık hava konserleri düzenlenecek Aralık‘ta; 11 ila 20 Aralık arasında Cuma, Cumartesi ve Pazar günleri. Katilanlar arasnda Norveç’i Eurovision’da temsil etmiş olan Diddrik Solli de var.

Noel kutlamalarına bir evde en fazla on kişi katılabilecek. Geçtiğimiz çarşamba günü hükümetin açıkladığı Noel’de geçerli olacak korona tedbirleri şunlar:

-Noel süresince yakın kontakta olduğun kişilerin sayısını sınırla

-çok sayıda kişinin olduğu yerlerde bulunmaktan kaçın

-bir arada yaşamadığın kişilerle aranda en az 1 metre mesafe tut

-koronanın çok görüldüğü yerlerde risk grubundakilerle en az 2 metre uzaklık gözet

-Norveç içinde ve dışında seyahatlerden kaçın. Ve bu ülkelerden ziyaretçi kabul etmekten kaçın.

-Anne ve babası ayrı olan çocuklar, Noel’de hem anneleri ve hem babalarıyla olabilecekler

Evde kalmanın, internet yoluyla daha çok kumar oynamak sonucunu yaratması endişelendiriyor.

Dünya

Şu an itibarıyla dünyada 216 ülkede 63.702.960 kişide korona görüldü. 1.476.632 kişi öldü ve 44.112.780 kişi sağlığına kavuştu. Dünyada en çok korona görülen ülke Amerika Birleşik Devletleri 13.920.000 kişi ile.Ondan sonra 9.463.000 kişi ile Hindistan, daha sonra 6.336.000 kişiyle Brezilya ve daha sonra da sırasıyla Rusya, Fransa, İspanya, İngiltere, İtalya, Arjantin ve Kolombiya geliyor.

Çin’deki Wuhan kentinde bundan tam bir yıl önce ilk korona hastası ortaya çıkmış, kısa sürede koronadan ölenlerin sayısı 4000’i bulmuştu. 11 milyon kişi tam 76 gün boyunca evinden çıkmamıştı. Şu an Wuhan’da durum hemen hemen normal. Dükkanlar açık, restoranlar dolu, kolektif taşımacılık ta normal gidiyor. Ama hala çok kişi dışarda maske kullanıyor. Mesafeye hala dikkat ediliyor. Virüsün ortaya çıktığı Huanan Çarşısı da kapalı.. 1.4 milyar kişi yaşayan Çin’de, son bir ay içerisinde günde 25’ten az vaka kaydedildi.

Çin’deki bu başarının sebeplerinden biri QR kodu denen uygulama. Bu app sayesinde, kişinin rengi, yanında bulunduğu kişilerin korona olup olmadığına bağlı olarak değişiyor. Elindeki QR-kodu kırmızı olmuşsa, dikkatli olman gerekiyor; evden çıkmaman gerekiyor.

Amerika’da korona, rekor hızla bulaşmaya devam ediyor. Dakikada 2’den fazla kişi ölüyor. Aralık,  Ocak ve Şubat aylarının çok zor geçeceğini düşünüyor Amerikalı uzmanlar. New York‘ta geçici morglar oluşturuldu. New York’ta yaşayan her 350 kişiden biri ölmüş durumda! Umut ise aşıda. Şubat sonuna kadar 100 milyon kişinin aşı olmasını umut ediyorlar. Son 24 saatte 3157 kişi öldü. Bu, pandeminin en üst düzeyde olduğu Nisan ayından bile çok çok fazla. Toplam 282.800 kişi öldü Amerika’da. Aşıya karşı şüpheci olanları ikna edebilmek için Barack Obama, George W Bush ve Bill Clinton, örnek olmak için herkesden önce aşı olacaklarını söylediler.

İsveç’te son bir gün içinde 35 kişi öldü. Şu ana kadar 7007 kişi hayatını kaybetti. Norveç’te ise 327 kişi! Dolayısıyla İsveç’te her 100.000 kişiden 69’u korona nedeniyle hayatını kaybetmişken, Norveç’te bu sayı 6. Danimarka’da ise bu sayı 15.

Yunanlı pastacı satışlarını korona gerçeğine göre gerçekleştiriyor:

Belçika’da bir aydır dükkanlar kapalıydı; Salı gününden itibaren Belçikalılar yine alışverişe başlayabilecekler. Alışverişe tek başına gitmek gerekiyor ve dükkanda yarım saatten daha fazla kalınamıyor, maske ve 1,5 metrelik mesafe zorunlu.

Avrupa’da Stokholm, Madrid’den sonra ikinci sırada geliyor.

Kaynakça: 

• Aftenposten, 30 Kasım - 6 Aralık
• Utrop.no
• Fhi.no

Jobb er den enkleste oppskriften mot ungdomskriminalitet

(Også utgitt i Utrop den 6.12.2020)

Æresvold og ungdomskriminalitet handler IKKE om religion eller kultur, men om patriarkalsk ukultur. Kampen mot æresvold er kvinnekamp og kampen mot kriminalitet er likestillingskamp!

Vold og kriminalitet finnes ikke som innebyggede egenskaper hos noen kultur, derfor må vi slutte å omtale noen antatte årsaker som kulturelle årsaker.  Hvor mye plass skal vi gi til kultur som årsak til kriminalitet og vold all den tid når "kulturelle årsaker"  ikke er noe enkelt å bevise eller påvise?

Vi vet derimot at dette er årsak til kriminalitet slik blant annet OMOD, Organisasjonen mot offentlig diskriminering påpeker:

• Rasisme
• Diskriminering
• Utestengning
• Mistenkeliggjøring
• Økende ulikhet 
• Dårlig kår

Det er disse årsakene vi må forstå ligger i grunn for ungdomskriminalitet og bekjempe den deretter. Det er mange tiltak man må diskutere og gjennomføre for å bekjempe ungdomskriminalitet, men for meg er det en enkel tiltak som er aller, aller mest effektivt og det er jobb. 

La oss gi alle ungdommer som ønsker det mulighet til jobb, deltids eller sommerjobber, så skal vi se hvordan ungdomslriminaliteten faller!

SV m. fl. fremmer forslag om å redde Ullevål sykehus

 

Nå har SV, Sp, Rødt og MDG fremmet forslaget om å redde Ullevål sykehus.

 

 

Representantforslag fra stortingsrepresentanten(e) om å utvikle Ullevål sykehus og sikre innbyggere i Oslo gode sykehustilbud med nok kapasitet.

 

Til Stortinget

 

Bakgrunn

Sykehustjenester er en del av velferdsstatens tilbud og er et offentlig ansvar. Det er stort behov for å investere i offentlige sykehus i Oslo, og legge til rette for sykehusbygg og funksjoner i Oslo og Norge som sikrer innbyggerne et tilbud med nok kapasitet og god kvalitet. Ny sykehusutbygging må gi et likeverdig tilbud av spesialisthelsetjenester til alle innbyggere som trenger det, når de trenger det, og motvirke utvikling av et todelt helsevesen. 

Helse- og omsorgsminister Bent Høie fastsatte i juni 2016 et «målbilde» for Oslo Universitetssykehus som innebærer en radikal omlegging av sykehusstrukturen i Oslo. Dette innebærer et samlet og komplett regionsykehus inkludert lokalsykehusfunksjoner på Gaustad, et lokalsykehus på Aker og et spesialisert kreftsykehus på Radiumhospitalet. Ullevål sykehus skal nedlegges.

Statsrådens «målbilde» har ikke vært gjenstand for høring. «Målbilde» er definert som en «visjon for framtidig situasjon». Et fastsatt «målbilde» fra statsråden kan etter forslagsstillernes vurdering ikke overstyre regjeringens egen veileder for tidligfasen i sykehusbyggprosjekter. I følge denne skal eier, ved statsråden, komme med sitt vedtak i foretaksmøte ut fra resultatet i konseptvalgutredning. Denne prosessen har statsråden ikke fulgt gjennom sin beslutning i foretaksmøtet i 2016.  

Fastsetting av «målbilde» har ført til en dårlig planprosess, siden vedtak om struktur ble gjort før saken var nødvendig utredet. Oslo universitetssykehus har nå gjennomført en konseptfase basert på ministerens «målbilde». Ansattes organisasjoner har pekt på vesentlige mangler og svakheter i utredningen og beslutningsgrunnlaget, og har gått imot å gå videre til forprosjektfase nå. Styret i Oslo Universitetssykehus har likevel vedtatt oppstart av forprosjektfase – mot de ansattes stemmer. Forprosjektet som nå skal igangsettes innebærer at akuttmiljøene på Ullevål sykehus skal deles opp, og fordeles til nye bygg på Gaustad og Sinsen. Norges største og mest komplette akutt-sykehus, Ullevål sykehus, skal legges ned, og det i en periode med sterk behovsvekst for sykehustjenester. Oslos største sykehustomt skal selges til private eiendoms- interesser. 

Etter at ministeren fastsatte sitt «målbilde» i 2016 har det kommet fram at det ikke vil bli plass på Aker sykehus til somatiske pasienter fra bydelene Stovner og Grorud i utbyggingens første etappe. Det er også innvendt at det ikke er utarbeidet virksomhetsmodeller ved de planlagte sykehusene, at gevinstberegningene er usikre, og at de valgte tomtene er for trange. I en risikovurdering Plan- og bygningsetaten i Oslo utferdiget i november 2018 beskrev etaten «svært høy risiko» for hovedalternativet som var planlagt på Gaustad.

I juni 2020 valgte Helse Sør-Øst å trekke planforslaget sitt i forkant av offentlig ettersyn, etter at Plan og bygningsetaten i Oslo varslet at de ikke ville støtte forslaget. I den videre dialogen mellom Helse Sør-Øst og etaten fremkommer det at alternativene fra konseptfaseutredningen er forlatt, og det utredes andre bygg-løsninger som innebærer at deler av Domus Medica (Preklinisk institutt) rives. Forslaget vil gi betydelig økte kostnader. I skissene som ble lagt fram for styret i Helse Sør-Øst 26. november 2020 er det plassert høye bygg tett opp til muren rundt det gamle Gaustad-anlegget. Dette området er omfattet av fredningsbestemmelsene.

Mer enn fire år etter at statsråd Høie fastsatte sitt «målbilde» er vesentlige forhold stadig uavklart. Det er foreløpig ikke avklart når Aker sykehus kan bli lokalsykehus for hele Groruddalen, også for bydelene Stovner og Grorud. Ansattes organisasjoner har gått imot å starte forprosjekt grunnet svakheter og mangler i beslutningsgrunnlaget. Det er ikke lagt fram virksomhetsmodeller som gjør det mulig å verifisere gevinstanslagene. Dialogen med Plan- og bygningsetaten har ikke ført fram til et planforslag som etaten kan støtte. I styremøte i Helse Sør-Øst 26. november 2020 foreslås det å legge inntil 30 000 kvm av sykehusaktiviteten til et bygg i Gaustadbekkdalen. Det vil i så fall kunne øke kostnadene ved første etappe med flere milliarder. 

Oslo by og det sentrale østlandsområdet forventer en sterk vekst i årene som kommer og økt behov for sykehuskapasitet. I en slik situasjon, med stort behov for å øke sykehuskapasiteten, er forslagsstillerne bekymret for at det planlegges for å ta ned sykehuskapasiteten ut fra forventet behov, og selge ut offentlige sykehusareal. I Oslo Universitetssykehus` Utviklingsplan 2035, planlegges det med å redusere den fremskrevne sykehusaktiviteten i Oslo med rundt 140 000 somatiske liggedøgn. Forslagstillerne frykter at et kutt på 140 000 liggedøgn i sykehusene i Oslo vil gå ut over sykehustilbudet til de pasientene som trenger det aller mest.

Statsråd Høies prosjekt med den foreslåtte nedleggelsen av Ullevål sykehus har vist at tomtearealene på Gaustad og Aker neppe vil kunne huse hele aktiviteten fra Ullevål nå. De offentlige sykehusene i Oslo vil, etter et salg av Ullevåltomten, da ikke ha noe tilgjengelige tomte-reserver for den framtidige utviklingen. Hvis reguleringsprosessen i Oslo ikke gir et resultat i tråd med statsrådens ønsker, vil Oslo universitetssykehus ikke ha noen plan for hvordan sykehusanleggene skal utvikles de nærmeste årene. Å avhende den 300 dekar store Ullevål- tomta som allerede er regulert til sykehusdrift, innebærer dessuten å rive 110 000 kvadratmeter sykehusbygg som enten er bygget nylig eller renovert til dagens standard. Disse byggene representerer verdier for nærmere 10 mrd. kroner. 

Reguleringssaken i Oslo vil ventelig ikke være avklart før om lag et år. Det finnes i dag ikke støtte til regjeringens sykehusplan for Oslo hos lokal planmyndighet. Bystyret i Oslo trakk i januar 2020 støtten til helse- og omsorgsministerens vedtatte «målbilde» og de gjeldende byggeplanene for Nye Oslo Universitetssykehus. Det var samtidig et klart flertall i Oslo bystyre for å sikre Groruddalen et samlet sykehustilbud på Aker.

Forslagsstillerne mener at planene for Nye OUS også bør vurderes i lys av den pågående koronapandemien. Det er vesentlig at man bygger sykehus som kan forebygge og håndtere sykehussmitte, og som kan tilpasses uforutsette hendelser og i vareta helseberedskapen i samfunnet ved kriser. Planene for Nye OUS må også vurderes i lys av evalueringsrapporten for Kalnes sykehus som ble offentliggjort juni 2020, for å hindre at man gjentar feilen fra Østfold og at det planlegges med for liten fremtidig sykehuskapasitet også i Oslo. 

Nye OUS blir en svært kostbar sykehusutbygging, der det er stor usikkerhet knyttet til både investeringskostnader og de driftsøkonomiske konsekvensene.  OUS planlegger med høye krav til effektivisering og innsparing i årene før et nybygg står ferdig, og at det skal oppnås stor driftsøkonomisk gevinst i etterkant.  Forslagsstillerne viser til rapporten Sykehusplaner for Oslo, økonomiske betraktninger for Nye Oslo Universitetssykehus (Holte, Jensen, Christiansen, Winsnes), der det konkluderes med at utbygging av Ullevål sykehus vil være et alternativ som vil være 20 mrd. kroner rimeligere, gi raskere og bedre løsning for pasientene, åpne for at Aker blir lokalsykehus for hele Groruddalen, sikre utnyttelse av funksjonelle sykehusbygg på Ullevål, gi god plass for fremtidens OUS på Ullevål og sikre bedre økonomi i Helse Sør Øst.

Med bakgrunn i dette mener forslagsstillerne at det bør iverksette utredning av alternative utviklingsmuligheter for Oslo universitetssykehus, i tråd med styrevedtak fattet i Helse Sør i sak 72-2017. I vedtaket påpekte styret at «det er knyttet gjennomføringsrisiko til lokaliseringsalternativene og (styret) ber om at det ikke utelukkes alternativ plassering innen Oslo HFs tomtearealer om risikobildet tilsier dette». Forslagsstillerne mener at regjeringen bør komme tilbake til Stortinget med forslag til hvordan en utredning av lokaliseringsalternativene kan innrettes. Det forutsetter at det ikke igangsettes tiltak som kan hindre alternative løsninger mens utredningen pågår, og at det ikke igangsettes salg av Ullevål sykehus eller rivning av eksisterende funksjonell bygningsmasse før det er gjort endelige avklaringer i saken inklusive reguleringsspørsmålet. Forslagsstillerne mener at en investering i sykehustilbudet til Oslos innbyggere må sikre at Aker sykehus raskest mulig blir lokalsykehus for hele Groruddalen, og at det ikke planlegges for en reduksjon i fremskrevet sykehusbehov i Oslo.

 På denne bakgrunn fremmes følgende forslag:

Forslag

 

1. Stortinget ber regjeringen om å ikke igangsette salg av Ullevål sykehus før det er gjort endelige avklaringer i saken, inklusivt reguleringsspørsmålet.
2. Stortinget ber regjeringen ikke tillate rivning av eksisterende funksjonell bygningsmasse ved OUS før det er gjort endelige avklaringer i saken, inklusivt reguleringsspørsmålet.
3. Stortinget ber regjeringen sikre at Aker Sykehus snarest blir fullverdig lokalsykehus for hele Groruddalen
4. Stortinget ber regjeringen sørge for at det ikke planlegges for en reduksjon i den fremskrevne sykehusaktiviteten i Oslo
5. Stortinget ber regjeringen å iverksette utredning av alternative utviklingsmuligheter for Oslo Universitetssykehus og komme tilbake til Stortinget med forslag til hvordan en utredning av lokaliseringsalternativene kan innrettes.