søndag 23. mai 2021

Yaşasın, Oslo açılıyor!

Oslo’da aylardır kapalı olan kafe ve restoranlar nihayet açılıyor, çalışanlar işlerinin başına dönebiliyor... Çarşamba gününden itibaren başka hangi konularda nefes almaya başlıyoruz? Norveç genelinde durum nasıl? Norveç’i TIX’in temsil ettiği Eurovision Şarkı Yarışması pandemi koşullarında nasıl gerçekleşti? Milletvekillerine aşı önceliği verilmesi neden tartışma konusu oldu? Korona Belgesi uygulamasına ne zaman geçilecek?

Koronayla ilgili yeni önlemler ve haberlerle bu akşam, 23 Mayıs 2021’de, Norveç saatiyle saat 21.45, Türkiye saatiyle 22.45’de yine Radio inter fm 105.8 de beraberiz. Radyoyu internet üzerinden, http://stream.interfm.no/interfm_hq adresinden dinleyebilirsiniz.

Programdan sonra konuşmanın metnini aşağıda bulabilirsiniz: (En oppsummering på siste ukens hendelser knyttet til korona, helse- og økonomikrisen i Norge og i Oslo - på mitt morsmål, tyrkisk.) https://gulay-kutal.blogspot.com/2021/05/yasasn-oslo-aclyor.html




Müjde, Oslo açılıyor!

Son haftalarda Norveç’teki vakaların sadece beşte biri Osloda görülüyor. Oysa örnegin Subat ayında Norveç’teki vakaların %40’ı Oslo’da görülüyordu. Oslo’da salgın, yeni vaka sayısı da son iki aydır inise gecmis durumda. 


Asagidaki tabloda Norveç’te ve Oslo’da, hafta hafta yeni korona vakası sayılarını görüyoruz:


Dolayısıyla Oslo Yerel Yönetimi olarak, önümüzdeki Carşamba gününden itibaren Oslo’nın açılma planın ikinci aşamasına tümüyle gecilmesine karar verdik. Geçtiğimiz Cuma günü, Oslo Yerel Yönetimi Başkanı Raymond Johansen (A) yaptıgı basın toplantısında, Oslo’da yaşayanların tekrar spor stüdyolarına, sinema ve müzelere gidebilecekleri ya da dışarda bir bardak bira içebilecekleri müjdesini verdi. 


Bira deyince... Önümüzdeki hafta tam yarım milyon, yani 500.000 litre bira Oslo’da alkol satan işletmelere sevk edilecek. Yüzlerce çalışan işlerinin başına dönecek. 26 Mayıs Çarşamba gününden itibaren Oslo yeme içme branşı, kapılarını yeniden müsterilerine açabilecek. Daha sonra Oslo’da hangi acilmalarin olduguna tekrar geri dönecegiz (asagida).


Vaka sayilari

Bugünkü bilgilere göre, geçtiğimiz hafta Norveç’te 2823 yeni vaka görüldü, 95 kişi hastanede bulunuyor, 1.600.000 kişiye ilk aşı dozu yapıldı ve şu ana dek 781 (bir önceki haftaya göre 7 kisilik artis) kişi hayatını kaybetti. Günde yeni vaka sayısı Norveç’te 452, Oslo’da 65. Hatirlayacagimiz gibi, Oslo’da 11. Haftada, yani vaka sayısı en yüksek olduğu sırada, bir haftada korona olan kişi sayısı 2500 kişiye yakındı.


Trondheim’da test kapasitesi yetersiz kalmış durumda, test yaptırmak için iki gün beklemek gerekiyor. Norveç’in ta en kuzeyinde, Hammerfest’te ise korona sayısı artmış durumda. 11.000 kişilik belediyede 120 kişi koronaya yakalnmis, 1000 kişi de karantinada. Belediyenin başhekimi durumu kontrol altına alamadıklarını belirtiyor. Salgının nedeninin eğlence partileri ve kentteki bir bardan kaynaklandiği söyleniyor.


Norveç kupası (Norway cup) maalesef bu yıl da yapılamıyor. Önümüzdeki yıl, yani 2022’de Norveç kupası 50. yılını kutlayacak. Umarız o zamana kadar korona da bitmiş olur.



Norvec’te kurallar

27 Mayıs yani Perşembe gününden itibaren, Norveç genelinde de açılma planının ikinci aşamasi başlayacak. Bir belediyede yasayanlar, o belediyenin ya da devletin kurallarından hangisi daha sıkıysa, o kurallara uyacaklar. Perşembe gününden itibaren Norveç’te geçerli olacak kurallar şöyle:


  • Eve on kişiye kadar misafir gelebilecek. Bütün misafirler aynı ailedense daha çok kişi olunabilir ancak mesafeye dikkat etmek lazım. 

  • Yine en cok dışarda bulusmak tavsiye ediliyor.

  • Yuvalarda ve ilkokullarda çocuklar, kendi grubundan (kohort) başka çocukları eve kabul edebilecek.

  • Eve gelen misafirler icinde asi olanlar toplam kişi sayisindan düşülecek, ancak yine de aşılı olmayanlar arasındaki mesafenin sağlanabilmesi şart.


Seyahatler:

  • Hala, kesinlikle zorunlu olan seyahatler disinda yurtdışına seyahat edilmemesi isteniyor. 

  • Yurt içinde seyahat serbest. Korunmuş durumda olmayanlar (yani asi olmamis ya da korona gecirmemis) kisiler özellikle dikkatli olmalı.

  • Kendi yaşadıkları belediyeden daha iyi durumda olan belediyelere seyahat edenler, kendi yaşadıkları belediyelerin kurallarına uymak zorundalar.


Okullar ve yuvalar: 

  • Artık tüm ülkede yuvaların ve okulların sarı seviyede olma durumu kaldırıldı. Okullarda yeşil, sarı ya da kırmızı seviye olup olmayacağına belediyelerin kendisi karar verecek. 


Yüksek eğitim:

  • Fiziksel olarak eğitim daha çok mümkün olacak ve daha çok test yapılacak

  • Öğrenciler calisma salonlarinda oturdukları yeri kaydettirecekler.


Iş hayatı:

  • Evden çalışabilen herkes evden çalışacak.


Norvec’te gecerli olan kurallarin tümünü Norvecce olarak asagida görebilirsiniz:


Nye regler og grenser for arrangementer

(Gjelder ikke Oslo og andre kommuner med strengere tiltak.) 

  • Maks 20 personer på private sammenkomster innendørs utenom i eget hjem, som for eksempel bursdag i leid lokale. 

  • Utendørs er grensen 30 personer. 

  • Barn i samme kohort i barnehage eller barneskole kan møtes med et nødvendig antall voksne personer som tilretteleggere. (nytt)

  • Maks 50 personer på innendørs offentlig arrangement uten faste tilviste sitteplasser, men likevel inntil 100 personer på arrangementer som samler deltagere under 20 år som er fra samme kommune eller som deltar på trening, øving, prøver og lignende i samme kommune. (nytt)

  • Maks 200 personer på arrangementer innendørs hvor alle i publikum sitter på faste, tilviste sitteplasser (nytt)

  • Maks 200 personer på arrangementer utendørs, men 600 personer (fordelt på 3 kohorter à 200 personer) hvis de sitter på faste tilviste plasser og det er to meters avstand mellom kohortene.

  • Arrangøren skal iverksette tiltak for å ivareta krav til avstand mellom deltagere som ikke er i samme husstand på arrangementer der publikum sitter på faste, tilviste sitteplasser. Om det er nødvendig skal det benyttes vakthold for å sikre dette.

  • Samme anledning til å skjenke alkohol på arrangementer som på serveringssteder.

  • Uteliv, serveringssteder og arrangementer med skjenkebevilling: Innslipps- og skjenkestopp kl. 24.00. Ikke krav om matservering. (nytt)


Krav til smitteverntiltak: 

  • Registrering, redusert antall gjester og krav til avstand, innendørs og utendørs

  • Det oppfordres til forsiktighet og planlegging av deltagelse på arrangementet slik at man i størst mulig grad unngår smittespredning mellom steder.



Oslo ve cevresinde kurallar

Oslo’da önümüzdeki Carşamba gününden itibaren sunlar degisiyor:

  • Kafeler, içki satan yerler ve restoranlar açılacak

  • Akşam saat 10:00’a kadar içki satışı yapılacak

  • Spor stüdyoları ve yüzme havuzları açılacak, ancak buralarda sıkı kurallar geçerli olacak

  • 20 yaşın altındakiler, kapalı mekanda en cok 20 kişiolmak üzere spor ve boş zaman faaliyetleri yapabilecekler 

  • 20 yaşın üzerindekiler, kapalı ortamdki spor faaliyetlerini bireysel olarak yapabilecekler, grup halinde değil

  • Dışarda yapılan spor ve boş zaman faaliyetlerinde 20 yaşın altında 30 kişi, 20 yaşın üstünde ise 20 kişi bir araya gelebilecek

  • Müze, sinema, tiyatro ve konser salonları açılacak

  • Kapalı yerlerdeki arajmanlarda, sabit yer olmak üzere 20 kişi bir araya gelebilecek

  • Açık havadaki arajmanlarda, sabit yer olmak koşuluyla 50 kişi biraraya gelebilecek 


Bu ve buna ek olarak Oslo’da gecrli olan kurallar, Norvecce olarak söyle: 


Her er alt som åpnes onsdag:

  • Kafeer, skjenkesteder og restauranter åpnes. Fra torsdag forsvinner også matkravet til skjenkesteder.

  • Det tillates skjenking til kl. 22.00.

  • Treningssentre og svømmehaller åpnes. Det vil være strenge begrensninger på antall, strenge krav til avstand og blant annet forbud mot gruppetrening.

  • Det åpnes for innendørs trening og fritidsaktiviteter for barn og unge under 20 år, i grupper på inntil 20 personer.

  • Voksne over 20 år kan trene og øve på sine idretts- og fritidsaktiviteter individuelt innendørs, men ikke i grupper.

  • For idretts- og fritidsaktiviteter utendørs endres gruppestørrelsen fra 20 til 30 for barn og unge under 20 år, og fra 10 til 20 personer for voksne.

  • Museer, kino, teater, konsertsteder - og tilsvarende kultur- og underholdningssteder - åpnes.

  • Arrangementer innendørs for inntil 20 personer tillates når det er faste tilviste plasser. Dette gjelder ikke private sammenkomster på offentlig sted innendørs. Dette inkluderer åpning for gudstjenester, bønnesamlinger, vielser, dåp og lignende ritualer.

  • Det er tillatt med inntil 50 personer til stede på arrangementer utendørs når det er faste tilviste plasser. Uten faste plasser er det tillatt med inntil 30 personer.

  • Det åpnes for kunst- og kulturopplevelser for barn i barnehager og elever i skoler.

  • Fritidsklubber for inntil 20 personer innendørs om gangen tillates.




Aşı konusundaki gelişmeler. Norvec’te bizi neler bekliyor?

Oslo Üniversitesi’ndeki aşı araştırmacılarından birisi olan Gunnveig Grødeland, önümüzdeki yıllarda birkaç kez daha aşı olmamız gerekebileceğini, ondan sonra Norveç nüfusunun koronaya bağışıklık kazanmış olacağını söylüyor. Bundan sonra da, muhtemelen, bugünki grip aşısı gibi sadece risk grubunda olanlara aşı yapılacağını söylüyor.


Hükümet, toplumda kritik fonksiyonlari olan kişilere aşıda öncelik sağlanmasına karar verdi. Böyle olunca parlamentodaki milletvekilleri, Halk Sağlığı Enstitüsü’ nde (FHI) ve Sağlık Müdürlüğü’nde (Helsedirektoratet) çalışanlar, Toplum Güvenliği Müdürlüğü ve NAV’da çalışan 500 kişiye, aşida öncelik verilecek. Ancak örnegin öğretmenlere ve hemsirelere öncelik verilmezken, bu tip bir önceliğin verilmesini eleştirmek mümkün. Sağlık Bakanı ise, Cuma günkü açıklamasında, bu grubun Adalet Bakanlığı tarafından belirlendiğini ve bu grubun içindeki kişilerin kim olacagina kriz planları çerçevesinde karar verildigini söyledi.


1.600.000 Norveç’li birinci dozu oldu, 748.000 kişi ikinci dozu da oldu. Yine de nüfusun %70’i hala aşı olmamış durumda ve ülkenin her tarafında yeni vakalar ortaya cikmaya devam ediyor. Muhtemelen bunun en büyük nedeni de 17 Mayıs kutlamaları oldu. Son zamanlarda Trondheim, Kristiansand, Larvik, Hamar ve Hammerfest’te yerel salgın vakaları görüldü. 


Oslo’da 45 yaşın üzerindeki herkesin 13 Haziran’a kadar aşı olmuş olması bekleniyor. Ondan sonra da 18 ila 24 yaş arasındakilerin ve 40 ila 45 yaş arasındakilerin aşılanmasına başlanacak. Aynı zamanda bu aşamada herkes kendisi aşı randevusunu kendisi alabilecek. Planlara göre Temmuz’un ilk haftasında, Oslo’da 18 yaşın üzerindeki herkes ilk doz aşısını olmuş olacak. İkinci aşı dozuyla birincisi asında 12 hafta geçmesi gerektiği için, Oslo’daki tüm yetişkinlerin Eylül sonunda iki doz asi olmuş olmaları bekleniyor.


Astra Zeneca ve Johnson&Johnson aşılarının isteyene verilmesini, Norvec Doktorlar Birliği (Legeforeningen) önermiyor. Çünkü Norveç’te riskin o kadar yüksek olmadığını söylüyorlar.



Saglikla ilgili diger konular

Hastanelerde korona hastasinin azalmasindan ötürü bir rahatlama oldu. Sarı seviyeden normal seviyeye geçtiler. Şimdi ertelenen ameliyatları ve tedavileri yeniden sıraya sokuyorlar, ancak yazgeldigi için tatil dolayısıyla yine faaliyetlerde bir azalma olacak.




Korona Belgesi ya da Aşı Pasaportu uygulamasi

Belgesinde sunlar olan kisiler, koronaya karsi “korunmus” sayiliyor:

- Iki doz asi olmus olanlar

- Ilk doz asisindan bu yana 3 ila 15 hafta gecmis olan kisiler

- Son alti ayda korona gecirmis olanlar.


Bu kisiler, kendileri gibi korunmus olan kisilerle yakin irtibatta bulunabilecekler. Norvec icinde seyehat edebilecekler. Ancak mesafe ve maske kullanma kurallari onlar icin de devam ediyor. Korona belgesi helsenorge.no adresinden temin edilebilir.


Norvec’te “Korona Belgesi” çalışmaları devam ediyor. Hükümet, bu belgenin Haziran ortasına yetişeceğini söylüyor, ama daha şimdiden geç kalınmış durumda. Daha önce de konuştuğumuz gibi, bu belge aşı olup olunmadığını, korona geçirilip geçirilmediğini ve en son alinmis test sonucunu gösterecek. Bu belgesi olanların, pek çok konuda daha rahat hareket edebileceği tahmin ediliyor, ancak korona belgesinin tam olarak ne için kullanılacağı hala belli değil. Kimileri bu belgenin ayrımcılığa sebep olacağını düşünse de, LO, NHO, Avukatlar Birliği ve bunun gibi pek cok kurum, korona belgesinin kullanılmasından yana, çünkü böyle olunca toplum daha çok açılabilecek, toplumdaki fonksiyonlar yerine getirilebilecek.


Oslo’da liseler ve yaz faaliyeti imkanlari

Okullarda çok fazla sayıda test yapılıyor.

Oslo’da liseler sarı seviyeye gecti. Bu da şu anlama geliyor:

  • Temizliğe çok dikkat etmek lazım okulda.

  • Öğrenciler arasında el sıkışma sarılma gibi fiziksel kontak olmayacak.

  • Tüm sınıf bir arada eğitim görebilecek.

  • Herkesin yeri belli olacak.

  • Öğretmenler arasında en az 1 metre mesafe olacak

  • Çok sayıda öğrenci bir araya gelmeyecek.


Bu yaz Oslo’da 30.000 çocuk ve genç için belediye olarak parasız spor faaliyetleri düzenlenmesini sagliyoruz. Oslo Yerel Yönetimi Spor ve Kültür Bakanı Omar Gamal (SV), bu yaz belediye olarak 76 tane spor kulübüne 20 milyon kron vereceğimizi müjdeledi. Ek olarak ta 3700 çocuk parasız yüzme eğitimi görecek. Bu aynı zamanda gencler arasindaki kriminaliteyi de engelliyor.


C:\Users\gulkut\AppData\Local\Microsoft\Windows\INetCache\Content.Word\A739BC84-3776-43A9-A4A8-E40BDE333D70.jpeg

Resim: Oslo’da bu yaz gencler icin bölge bölge faaliyetler



Okullarda bu sene sözlü sinav olmasin!

SV olarak, 10. sinifin sonunda ve lise son sinifta yapilan sözlü sinavlarin bu sene yapilmamasini istiyoruz. Oslo Yerel Egitim Bakani Inga Marte Thorkildsen (SV), bu konuda Egitim Bakani Guri Melby (V) bir mektup yazarak, ögrencilerin zaten zor bir egitim yili gecirdiklerini, Oslo’nun Norvec’in diger bölgelerine göre daha cok etkilendigini, okullarin bir acilip bir kapandigini, bu yüzden notlarinin daha düsük olabilecegini, bunun da haksizlik olacagini belirtti. Üstelik korona yüzünden fiziksel olarak sözlüye girme kurallarinda zorluklar yasanabileceginin, kurallarin belirsiz oldugunun altini cizdi. Zaten Egitim Müdürlügü’nün (UDIR) tavsiyesi de bu yöndeydi. Su an hükümet kararini degistirmezse, Oslo’nun bu konuda ne yapabilecegini arastiriyoruz.

 


Diger konular

Oslo yerel yönetimi olarak, hükümetten yeterli yardimi görememekten şikayetçiyiz. Geçen sene 240 milyonluk açıgimiz ödenmedi hükümet tarafından. En çok korona görülen belediyelerin zararı en az ödendi. Örneğin biz Oslo’da parasız aktivite okulu (AKS) uygulamasını ertelemek zorunda kaldık. Okullarda parasız yiyecek verecektik onu ertelemek zorunda kaldık.


İki büyük şirket, bir otel zinciri ve bir gemicilik sirketi, devletten aldıkları korona yardımının on beşer milyon kronunu geri ödeyecekler. Çünkü aldıkları yardımı hesaplarken sabit gelirleri çok fazla göstermişler.


Gecen sene iptal olan Erovizyon Şarkı Yarışması, gectigimiz hafta Hollanda’da güç koşullar altinda da yapılabildi. Tüm katılanlar sürekli test edildi. Yarismanin yapildigi salondaki  3500 kisi giriste test edildi. Norveç’i temsil eden TIX, ne yazık ki ilk ona giremedi.


FrP partisinin eski başkanı Sıv Jensen, 17 Mayıs kutlamaları sırasında korona kurallarını ihlal ettiğini kabul edip, ceza vermeye hazır olduğunu söyledi. 17 Mayıs’ta 12 kişi ile bir aradaymış. Bunlardan beşi aşı olduğu için, onlarin on kisi icinde sayilmayacagini sanmis Siv Jensen.



Dünyadan haberler

Danimarka’da 20.000 kişi Astra Zeneca ya da Johnssen aşısını olmak istediklerini belirterek sıraya girmişler.


Şu an itibarıyla Avrupa’da en yüksek korona oranı İsveç’te: 100.000 kişide 577 vaka görülüyor. Norveç’te ise 108 kişide. 


Kaynakca:

  • Aftenposten, 18-23 Mayis 2021

  • Nrk.no

søndag 16. mai 2021

Norveç’te yine mahzun bir 17 Mayıs bayramı!

Caddelerde alışageldiğimiz kutlama görüntüleri olmayacak belki, ama 17 Mayıs’ta yine de nasıl kutlamalar olacak? Norveç genelinde yeni vaka sayısı yeniden artışa geçse de, Oslo’da olumlu gelişme devam ediyor... Danimarka’da aralarında korona görüldüğü için Kasım ayında öldürülen 13 000 vizon, neden gömüldükleri yerden çıkartılıyor? İsveç’te yapılan araştırmaya göre korona, ne gibi uzun süreli sağlık sorunlarına yol açabiliyor?

Koronayla ilgili yeni önlemler ve haberlerle bu akşam, 16 Mayıs 2021’de, Norveç saatiyle saat 21.45, Türkiye saatiyle 22.45’de yine Radio inter fm 105.8 de beraberiz. Radyoyu internet üzerinden, http://stream.interfm.no/interfm_hq adresinden dinleyebilirsiniz.

Programdan sonra konuşmanın metnini aşağıda bulabilirsiniz: (En oppsummering på siste ukens hendelser knyttet til korona, helse- og økonomikrisen i Norge og i Oslo - på mitt morsmål, tyrkisk.) https://gulay-kutal.blogspot.com/2021/05/norvecte-yine-mahzun-bir-17-mays-bayram.html



17 Mayıs Bayramı’nız kutlu olsun!

Vaka sayilari

Oslo ve cevresinde kurallar

Aşı konusundaki gelişmeler. Norvec’te bizi neler bekliyor?

“Ithal korona”

Oslo’da yabancı kökenli yurttaslar arasında koronaya daha cok rastlaniyor

Saglikla ilgili diger konular

Korona Belgesi ya da Aşı Pasaportu uygulamasi

Okullarda bu sene sözlü sinav olmasin!

Dünyadan haberler



17 Mayıs Bayramı’nız kutlu olsun!

Yarın 17 Mayıs. Norveç’in milli bayramı. Bugünü kutlamamızın nedeni, Norveç’in 17 Mayıs 1814’te kendi anayasasına kavuşmuş olması. Norveç’te yaşayan bizler de, bu önemli günün kutlamalarına, bu sevince ortak oluyoruz. Ancak bu sene, tıpkı geçen seneki gibi, korona yüzünden Oslo’nun caddelerinde alışageldiğimiz görüntüler maalesef olamayacak: Karl Johan Caddesi boyunca bandolar çalıp, tüm okullar sıra sıra saatlerce yürüyerek, kralın sarayına gelip kral ve ailesini selamlamayacak, saatlerce müzikler duymayacağız, kalabalık şenlikler olmayacak. 


17 Mayıs’ın bir başka geleneği de, liseden bu sene mezun olacak ve kendilerini “russ” diye tanımlayan genclerin mezuniyetlerini kutlamaları. Bu kutlamaların değişik şekilleri olur: tiyatrolar oynanır, gazete çıkartılır, hurda otobüsler tamir edip boyanarak şehir gezilir, mezun olacak öğrenciler kırmızı ve mavi tulumlar giyerler. Kırmızı tulum giyenler “Studiespesialisering”, mavi giyenler ise “Studiespesialisering med økonomi” okuyor demektir. Bu sene, bu gencler de, geçen seneki gibi sınırlı kutlamalarla yetinmek zorunda kalacaklar.


Geçen sene kral ve kraliçe, şimdiye dek sadece savaş sonrasinda görülen bir şekilde 17 Mayis’ta arabalarıyla Oslo’da dolaşarak, halka yakınlıklarını göstermislerdi. Bu sene de aynı şeyi yapmaları bekleniyor. Saat 11:30’da da, sarayın balkonuna çıkıp, halkı selamlayıp, sembolik bir kutlamayı gerçekleştirecekler. Korona dolayısıyla sarayın önündeki meydan ve sarayın bahçesinin büyük bir kısmı halka kapalı olacak. Ancak törenin tümünü TV’den naklen izlemek mümkün olacak. 


Oslo’da geçerli olan kurallara göre, 17 Mayıs’ta en cok 10 kişi bir araya gelebilecek, ancak Norveç genelinde geçerli olan kuralların, bu sayının beş olmasını önerdigini de unutmamak lazım. On kişi kuralı hem ev icinde hem de dışarda gecerli.


Vaka sayilari

Norvec’te yeni vaka sayısı yeniden artışa geçti. Bunun ana nedeni, 13 ile 19 yaş arasındakilerin daha çok korona olması. Oslo’da ise olumlu gelişme devam ediyor.


  • Tüm Norvec’teki yeni vaka sayisi 17. Haftada 2785 iken, 18. haftada 3090 oldu.

  • Oslo’da ise yeni vaka sayisi 17. Haftada 770 iken, 18. Haftada 715 idi. Hatirlayacagimiz gibi, Oslo’da 11. Haftada, yani vaka sayısı en yüksek olduğu sırada, bir haftada korona olan kişi sayısı 2500 kişiye yakındı.

  • Tüm Norvec’te Covid-19 yüzünden hastaneye yatan sayisi 17. haftada 68 iken bu sayi 18. Haftada 66 oldu. Yogun bakima yatirilan hasta sayisi ise 17. haftada 11 iken bu sayi 18. Haftada 8 oldu. 

  • Halk Sagligi Enstitüsü 18. haftada 20 okul, isyeri, yuva, saglik kurumu ve özel konutta yerel salgin kaydetti. Bu da 17. Haftanin 10 altinda. 

  • Norveç’te bugüne dek toplam 774 kişi hayatını kaybetti. Bu sayi gecen haftanin 7 kisi uzerinde.



Resim: Norveç’te haftada yeni vaka sayısı


Bu arada Norvec’te virüsün Güney Afrika mutasyonu hemen hemen yok oldu. Virüsün Ingiliz varyanti ise su anda Norvec’te en yaygin olan varyant. Hint mutasyon cok az sayida görüldü, ancak endise uyandiriyor. 


Oslo ve cevresinde kurallar

Oslo’da kurallarda gectigimiz haftaya göre bir degisiklik yok. Magaza, dükkan, alisveris merkezleri ve galeriler aciilmis durumda. Bu da 16 000 kadar calisanin, islerine geri dönmüs oldugu anlamina geliyor. Buna ek olarak:

  • Evlere gelebilecek misafir sayisi ikiden ona çıkarıldı. 

  • Dışarıda on kişi bir araya gelebilliyor. 

  • Organize spor ve boş zaman faaliyetlerine 20 yaşın altında 20 kişi katılabiliyor. 

  • Yuva, ilk ve ortaokullar kirmizidan sari düzeye gecmis durumda

  • Deichmanske Kütüphanesi bazi hizmetlerini sunmaya basladi

  • Yetiskin Merkezleri (Seniorsentrene) yavas yavas normal isleyislerine dönüyor


Oslo’da bunun disinda sıkı kurallar devam ediyor: 

  • Restoranlarda yiyecek ve içki servisi yasak, sadece take-away mümkün.

  • Spor merkezleri, tiyatro ve sinemalar kapalı.

  • Arajmanlar yasak.

  • Evden calisabilen herkes evden calismaya devam ediyor.


Oslo’nun acilma planinin 2. asamasinda  bulunuyoruz. 2. asamadaki geri kalan rahatlamalara gecip gecmeyecegimiz 20 Mayis’ta belli olacak. 20 mayis’ta asagidaki hafiflemelerin gelip gelmeyecegi belli olacak:

- Kapali ve acik yeme-icme mekanlari

- Spor merkezler vb.

- Yetiskinler icin spor imkanlari

- Müze, galeri vs. gibi kültür mekanlari

- Sabit yer kosuluyla, 20 kisiye dek aranjmanlar, sinema, tiyatro ve konserler



Aşı konusundaki gelişmeler. Norvec’te bizi neler bekliyor?

Norvec’te Temmuz ortasına dek, 18 yaşın üzerindeki herkesin aşılanmış olacağı tahmin ediliyor. Halk Sağlığı Enstitüsü’ndeki uzman doktorlardan birine göre, iki bucuk ay kadar sonra, yani Ağustos’ta Norvec’te pandeminin büyük oranda bitmiş olacağını umabiliriz. Çünkü aşılar işe yarıyor. Şöyle işe yarıyor: hem virüsün bulaşmasını engelliyor, hem de eğer virüs kaparsak ciddi şekilde hasta olmamızı engelliyor. İsrail’de yapılan yeni bir araştırmaya göre, Pfizer & Biontech aşısı, hastaneye yatma riskini %97 oranında azaltıyor ve virüsün bulaşmasını da %90 oranında engelliyor. Bunu mucize olarak nitelendiriyor doktor. Norveç’te aşı olmak isteyenlerin oranı da oldukça yüksek: 75 yaş üzerindekilerin %95’i, 65 ila 74 yaş arasındakilerin de %89’u aşı oldu.


Bu arada hükümet gectigimiz hafta, aşı stratejisinde bir değişiklik yaptı. Yeni uygulamaya göre:

  • 18 ila 24 yaş arasındakilere öncelik verilecek; 45 yaşın üzerindekiler aşılandıktan sonra, sıra 18 ila 24 yaş arasındakilere gelecek ve bu grup 40 ila 44 yaş arasındakilerle paralel olarak aşılanacaklar. Böylelikle, 18 ila 24 yaş arasındaki grubun Haziran ayında aşılanabilecekleri öngörülüyor. Bu strateji değişikliğine göre, sıra en son 25 ile 39 yaş arasındakilere gelecek. 

  • Norvec’te Astra Zeneca aşısı kullanılmayacak. Johnson & Johnson aşısı ise şu an hala beklemede. Ancak isteyenler, Johnson & Johnson aşısı olabilecekler. 

  • Birinci aşıyla ikinci aşı arasındaki süre altı haftadan, 12 haftaya, yani üc aya çıkarıldı. Ancak hali hazirda ikinci aşı randevusunu almış olanların randevusu ertelenmeyecek.

  • Koronanın yüksek görüldüğü belediyelere, diğer belediyelerden %60 oranında daha çok aşı verilecek. Bu belediyeler arasında tabii ki Oslo, Asker, Bærum, drammen, Eidsvoll, Enebakk, Fredrikstad, Frogn, Gjerdrum, Halden, indre og stolt, Lier, Lillestrøm, Lørenskog, Moss… var.


Foto: Osloda bölge bölge aşılama oranı


Haziranın ilk haftasından itibaren, Norveç’e haftada 340.000 doz aşı gelmesi bekleniyor. Geçtiğimiz Salı günü ise Norveç’te toplam 1.973.000 doz aşı yapılmıştı. Bunlardan 1.500.000’u ilk doz, yarım milyonu ise ikinci dozdu. Şu an itibari ile ise Amerika önde olsa da (Amerika’da yetişkin nüfusun %57,5 aşılanmış durumda, Norveç’te ise %33,4), Norveç’te, bu yaz bu işi Amerika’dan önce bitireceğiz gibi görünüyor. 

Foto: Norveç’te çeşitli bölgelerde, belediyelerde aşılanma oranı


 “Ithal korona” 

Yurtdışından yapılan yolculuklarla korona vakaları arasında bir ilişki olduğunu görüyoruz. Örneğin Ocak ayindan bu yana Norveç’e Pakistan’dan 3700 kişi yolculuk yapmış. Pakistanlar arasında korona oranı ise %9,17. Türkiye’den 3907 kişi yolculuk yapmış Ocak’tan beri. Norveç’te yaşayan Türk sayısı 13.293; korona oranı %5,06. Bu arada verilen istatistikler arasında, Norveç’te yaşayan Türklerin %35inin Türkiye’de evi olduğu belirtiliyor.


Foto: Yabanci ülkelerden gelisler


Oslo’da yabancı kökenli yurttaslar arasında koronaya daha cok rastlaniyor

Osloda korona, değişik semtlerde değişik oranlarda görülüyor. Koronanın en çok görüldüğü bölgeler, aynı zamanda en çok yabancı kökenli vatandaşın yaşadığı bölgeler. Oslo’da hastaneye yatırılan koronalı hastaların %60’ı, beş bölgeden geliyor: Alna, Stovner, Søndre Nordstrand, Grorud ve Bjerke. 


Bunun ana nedeni, yıllardır süren sosyo-ekonomik sorunları ciddiye almamak diyebiliriz kısaca. Çünkü özellikle yabancı kökenliler arasında işsizlik fazla, ekonomik durum bu kesimde daha güç olduğu için, koronanın gelişmesi için gereken şartların en başında gelen, çok kişinin bir arada yaşaması gibi faktörler, özellikle göçmen kökenliler arasında geçerli. Bu tip sorunlar kökten çözülmedikçe, bu tür pandemilerde en cok bu kesimin, yani bizlerin daha çok etkilenmesini önlemek de zor olacak. Şu an, bu bölgelerde yabancı kökenli kişileri bilgilendirme ve daha çok test olmalarını sağlamak üzere çeşitli çabalar var, ancak dediğimiz gibi buradaki sorun daha kökten bir sorun. Ancak sosyal eşitlik, ekonomik eşitlik sağlandığı zaman ortadan yok olabilecek sorunlar.


Saglikla ilgili diger konular

İsveç’te yapilan araştırmalara göre, korona olanların çoğu korona olduktan kısa bir süre sonra sağlığına kavuşmakla birlikte, bir kısmında da haftalar, hatta aylar süren sağlık sorunlarına rastlanabiliyor. Örneğin solunum problemleri, aşırı yorgunluk, ateş veya ateşi varmış gibi hissetme, koku ve tat almada değişiklik, baş ağrısı, kalp çarpıntısı, konsantrasyon sorunları, mide ve bağırsak sorunları, kas zayıflığı, depresyon ve endişe, ağrılar ve uyku problemleri. İsveç hükümeti koronanın uzun vadedeki etkileri ile ilgili bir araştırma programına 50 milyon kron ayırdı. İsveç’te şu ana dek pandemi de 14.173 kişi öldü.


Korona yüzünden evlere kapandığımız bu dönemde, fiziksel aktivite yapmak da çok önemli. Gazetede her gün yapılabilecek faaliyetler olarak şunlar öneriliyor:

  • Her gün 30 dakika fiziksel faaliyet yapmayı planla.

  • Çok fazla televizyon seyrediyorsan, reklam aralarında veya dizinin bir bölümünden öbürüne geçerken on kere dizlerinin üzerinde cokup, kalk veya olduğun yerde biraz koşma hareketi yap

  • Calışırken her 25 dakikada bir 5 dakika mola ver. Bu 5 dakikanın 2-3 dakikasında da yürü ya da biraz hareket yap.

  • Çocuklarla oyna 

  • Ev işi yap vs. 



Korona Belgesi ya da Aşı Pasaportu uygulamasi

“Korona Belgesi” ya da “Aşı Pasaportu” uygulamasi, Danimarka’da kullanılmaya başlandı. Korona belgesini gösterenler, kapalı yerlerde spor yapma imkanına kavusuyor, tiyatro ve sinemelara girebiliyor ve konferanslara katilabiliyor.


Belgesinde sunlar olan kisiler, koronaya karsi “korunmus” sayiliyor:

- Iki doz asi olmus olanlar

- Ilk doz asisindan bu yana 3 ila 15 hafta gecmis olan kisiler

- Son alti ayda korona gecirmis olanlar.


Bu kisiler, kendileri gibi korunmus olan kisilerle yakin irtibatta bulunabilecekler. Norvec icinde seyehat edebilecekler. Ancak mesafe ve maske kullanma kurallari onlar icin de devam ediyor. Korona belgesi helsenorge.no adresinden temin edilebilir.


Norveç’te ise korona belgesi (koronasertifikat) çalışmaları devam ediyor. Hükümet, korona belgesi uygulamasıyla ilgili olarak bir yasa tasarısı hazırlarken, her kanun değişikliğinde olduğu gibi, bu konuda da çeşitli kuruluşlara fikirlerini sordu. Gelen 9 000 adet cevap arasında, bu konuya olumlu bakanlar da var, bakmayanlar da. Örneğin Avukatlar Birliği, bu konuda bir sakınca görmezken, bunun ayrımcılığa yol açacağını söyleyenler de var.


Okullarda bu sene sözlü sinav olmasin!

SV olarak, 10. sinifin sonunda ve lise son sinifta yapilan sözlü sinavlarin bu sene yapilmamasini istiyoruz. Oslo Yerel Egitim Bakani Inga Marte Thorkildsen (SV), bu konuda Egitim Bakani Guri Melby (V) bir mektup yazarak, ögrencilerin zaten zor bir egitim yili gecirdiklerini, Oslo’nun Norvec’in diger bölgelerine göre daha cok etkilendigini, okullarin bir acilip bir kapandigini, bu yüzden notlarinin daha düsük olabilecegini, bunun da haksizlik olacagini belirtti. Üstelik korona yüzünden fiziksel olarak sözlüye girme kurallarinda zorluklar yasanabileceginin, kurallarin belirsiz oldugunun altini cizdi. Zaten Egitim Müdürlügü’nün (UDIR) tavsiyesi de bu yöndeydi. Umarsiz hükümet kararini degistirir ve son sinif ögrencileri zaten cok stresli gecen bir dönemden sonra bir de sözlü sinav stresine girmezler. 


Dünyadan haberler

Hindistan‘da durum ciddiyetini koruyor. Günde en az 4000 kişi hayatini kaybediyor.


Bu arada gectigimiz Kasım ayında, Danimarka’da aralarinda korona görüldüğü için öldürülen 13.000 ton vizon, simdi, yakılmak üzere, alelacele gömüldükleri mezarlardan çıkarılıyor. Olayın üzerinden altı ay geçtigi için, artık bulaşma tehlikesi olmadığı düşünülüyor.